Tiết kiệm từ đồng lương đầu tiên: cách chia tiền theo ba chiếc hộp

Đồng lương đầu tiên sau khi ra trường thường không lớn, nhưng cách bạn xử lý nó sẽ định hình thói quen tài chính của bạn trong nhiều năm sau đó. Nhiều người trẻ tiêu hết lương trong hai tuần đầu tháng, rồi sống chật vật chờ kỳ lương tiếp theo. Vòng lặp này có thể kéo dài nhiều năm nếu không có một phương pháp quản lý tiền đơn giản ngay từ đầu. Cách chia tiền theo ba chiếc hộp là một phương pháp dễ áp dụng, không cần bảng tính phức tạp hay ứng dụng quản lý tài chính.

Chiếc hộp đầu tiên là hộp sống, dành cho những chi phí bắt buộc phải trả mỗi tháng: tiền nhà, tiền ăn, tiền xăng xe, tiền điện nước và các hóa đơn cố định. Hộp này nên chiếm khoảng 50 đến 60% thu nhập. Nếu chi phí sống của bạn đang vượt quá 60%, hãy xem lại những khoản nào có thể cắt giảm, chẳng hạn như tiền ăn ngoài hay tiền thuê nhà. Mục tiêu không phải là sống kham khổ, mà là biết rõ mình đang tiêu bao nhiêu cho những nhu cầu không thể thiếu.

Chiếc hộp thứ hai là hộp tiết kiệm, dành cho tương lai. Ngay khi nhận lương, hãy chuyển một phần cố định vào hộp này trước khi chi tiêu bất cứ thứ gì. Tỷ lệ hợp lý cho người mới đi làm là 20% thu nhập, nhưng nếu chưa làm được, hãy bắt đầu với 10% và tăng dần theo thời gian. Điều quan trọng không phải là số tiền lớn hay nhỏ, mà là thói quen trích ra trước khi tiêu. Tiền trong hộp này dùng cho quỹ dự phòng, cho những kế hoạch lớn như học thêm, mua xe hay đặt cọc mua nhà.

Hộp thứ ba: tiền cho niềm vui

Chiếc hộp thứ ba là hộp hưởng thụ, dành cho những niềm vui trong cuộc sống: cà phê với bạn bè, xem phim, mua sắm quần áo hay một chuyến du lịch ngắn ngày. Hộp này nên chiếm khoảng 20 đến 30% thu nhập còn lại. Nhiều phương pháp quản lý tiền thất bại vì bỏ qua hộp này, khiến người thực hiện cảm thấy cuộc sống quá kham khổ và cuối cùng phá vỡ kỷ luật. Cho phép bản thân hưởng thụ trong giới hạn là cách để duy trì thói quen tiết kiệm lâu dài.

Ba chiếc hộp này không cần phải là ba tài khoản ngân hàng riêng biệt, dù đó là cách làm tốt nhất nếu bạn có thể thực hiện. Với người mới bắt đầu, ba phong bì tiền mặt hay ba mục ghi chép trong sổ tay cũng đủ để thực hành. Điều quan trọng là mỗi đồng tiền khi vào tay bạn đều đã có một đích đến rõ ràng, thay vì nằm chung trong một tài khoản và bị tiêu dần mà không hay biết.

Một sai lầm phổ biến của người mới đi làm là đợi có nhiều tiền rồi mới bắt đầu tiết kiệm. Thực tế thì ngược lại: thói quen tiết kiệm cần được hình thành khi thu nhập còn thấp, để khi thu nhập tăng lên, thói quen đó đã trở thành bản năng. Người tiết kiệm được 500 nghìn đồng mỗi tháng từ mức lương 8 triệu đồng sẽ dễ dàng tiết kiệm 5 triệu đồng mỗi tháng khi lương lên 25 triệu đồng. Người không tiết kiệm được đồng nào từ lương 8 triệu thì khi lương lên 25 triệu, chi tiêu của họ cũng sẽ tăng theo và cuối tháng vẫn không còn dư.

Cuối cùng, hãy xem lại ba chiếc hộp của mình mỗi ba tháng một lần. Thu nhập thay đổi, chi phí sống thay đổi, mục tiêu cũng thay đổi theo. Một người độc thân sống một mình sẽ có tỷ lệ chia khác với một người đã lập gia đình và có con nhỏ. Phương pháp ba chiếc hộp không phải là công thức cứng nhắc, mà là khung sườn linh hoạt để bạn điều chỉnh theo hoàn cảnh của mình. Khi tiền bạc đã có trật tự, bạn sẽ thấy nhẹ nhõm hơn nhiều, và những quyết định tài chính lớn trong đời cũng trở nên dễ dàng hơn.