Nội dung chính
Việt Nam và Lào: Động lực mới cho chuyển đổi số khu vực
Việt Nam sẵn sàng chia sẻ tư duy và phương pháp tiếp cận công nghệ để cùng Lào giải quyết các bài toán xã hội.
Trong bối cảnh ASEAN đang tăng tốc chuyển đổi số, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đã gặp gỡ Bộ trưởng Công nghệ và Truyền thông Lào, ông Santisouk Simmalavong, vào chiều 16/1 tại Hà Nội. Cuộc gặp diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6, tạo tiền đề cho một loạt sáng kiến hợp tác song phương.
1. Ý nghĩa chiến lược của buổi gặp mặt
Ông Santisouk đánh giá Hội nghị ADGMIN thành công đã nâng cao vị thế của Việt Nam trong lĩnh vực số tại khu vực. Theo ASEAN Secretariat, Việt Nam hiện đứng thứ ba trong bảng xếp hạng chuẩn bị số (Digital Readiness) của khu vực năm 2023, chỉ sau Singapore và Malaysia. Kết quả này cho thấy Việt Nam có đủ kinh nghiệm thực tiễn để trở thành “người anh” cho các nước đang phát triển như Lào.
2. Công nghệ số – Giải pháp chi phí thấp, tác động rộng
So với các dự án hạ tầng truyền thống như xây dựng đường sá hay mở rộng lưới điện, việc phổ cập công nghệ số không đòi hỏi vốn đầu tư khổng lồ. World Bank 2022 báo cáo rằng nền kinh tế số chiếm khoảng 9% GDP Việt Nam, trong khi chi phí triển khai một hệ thống quản lý dữ liệu trực tuyến cho một tỉnh chỉ khoảng 0,5% ngân sách địa phương. Điều này giúp các giải pháp công nghệ nhanh chóng lan tỏa tới vùng sâu, vùng xa.
3. “Problem first – AI second”: Định hướng phát triển AI của Việt Nam
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh: “Công nghệ không phải là mục tiêu, mà là công cụ để giải quyết vấn đề thực tế.” Việt Nam áp dụng mô hình “Problem first – AI second”, tức xác định rõ vấn đề xã hội (ví dụ: quản lý rác thải đô thị, y tế từ xa) trước khi lựa chọn công nghệ AI phù hợp. Mô hình này đã được thử nghiệm thành công tại thành phố Hồ Chí Minh, giảm 15% chi phí xử lý rác thải trong năm 2022.
4. Đào tạo nhân lực số: Đa dạng hoá lộ trình học
Hai bên đồng ý rằng nguồn nhân lực là yếu tố quyết định cho chuyển đổi số bền vững. Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đề xuất Lào mở rộng các hình thức đào tạo:
- Khóa học trực tuyến ngắn hạn (4‑6 tuần) tập trung vào kỹ năng thực tiễn như lập trình Python, phân tích dữ liệu.
- Chương trình chứng chỉ nhanh (micro‑credential) được công nhận bởi các công ty công nghệ đa quốc gia.
- Hợp tác thực tập tại các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, giúp người học nhanh chóng áp dụng kiến thức vào thực tiễn.
Đề xuất này dựa trên kinh nghiệm của các dự án “Digital Skills for All” do Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam triển khai, đã đào tạo hơn 30.000 học viên trong năm 2023.
5. Cam kết chia sẻ tài liệu và kinh nghiệm thực tiễn
Việt Nam sẽ cung cấp cho Lào các tài liệu về thể chế AI, quy trình triển khai dự án công nghệ và các case study thành công. Đồng thời, hai nước sẽ tổ chức các buổi workshop chung, tạo nền tảng cho các doanh nghiệp Lào tiếp cận thị trường công nghệ Việt Nam.
Với tinh thần “người nhà trong hợp tác phát triển”, Lào có thể mang các bài toán thực tiễn của mình đến Việt Nam, để cùng nhau tìm ra giải pháp công nghệ tối ưu. Đây không chỉ là cơ hội nâng cao năng lực số cho Lào mà còn tạo ra một mạng lưới hợp tác bền vững trong khu vực ASEAN.
Trọng Đạt
Bạn nghĩ gì về mô hình “Problem first – AI second”? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm những câu chuyện thành công trong chuyển đổi số ASEAN.