Nội dung chính
Trần Bá Dương, nhà sáng lập THACO và được mệnh danh là “ông vua ô tô” Việt Nam, đã sẵn sàng cho Chủ tịch HAGL Đoàn Nguyên Đức vay 2.000 tỷ đồng mà không cần giấy nợ.
Tiểu sử và hành trình khởi nghiệp của Trần Bá Dương
Sinh năm 1960 trong một gia đình đông anh chị em, Trần Bá Dương sớm phải tự lập và bước vào thị trường lao động khi còn trẻ. Năm 1983, ông bắt đầu công việc kỹ thuật viên tại nhà máy đại tu ô tô Đồng Nai, sau đó nhanh chóng thăng tiến lên vị trí Quản đốc nhà máy vào năm 1987 và tiếp tục giữ chức Quản đốc xưởng sửa chữa tại Xí nghiệp Cơ khí Giao thông Đồng Nai năm 1991.
Năm 1997, ông thành lập Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải (sau này là Tập đoàn THACO), ban đầu chỉ kinh doanh xe đã qua sử dụng và phụ tùng. Đến năm 2000, Dương mở xưởng lắp ráp xe tải nhẹ thương hiệu Kia, đặt nền móng cho chiến lược sản xuất ô tô trong nước.
THACO: Từ xưởng sửa xe cũ đến tập đoàn đa ngành
Dưới sự điều hành của Trần Bá Dương, THACO đã chuyển mình thành doanh nghiệp tư nhân đầu tiên lắp ráp xe du lịch với 100% vốn trong nước, mở ra bước đột phá cho ngành công nghiệp ô tô Việt Nam. Ngoài lĩnh vực ô tô, tập đoàn còn mở rộng sang nông nghiệp (HAGL Agrico), cơ khí & công nghiệp hỗ trợ, logistics, đầu tư & xây dựng, thương mại & dịch vụ, và bất động sản (Dai Quang Minh).
Tài sản và vị thế tài chính
Forbes lần đầu ghi nhận Trần Bá Dương là tỷ phú USD năm 2018 với tài sản trên 1 tỷ USD. Các báo cáo sau đó cho thấy tài sản của ông dao động, đạt khoảng 1,2 tỷ USD vào năm 2024. Tuy nhiên, vào tháng 3‑4/2025, ông tạm thời rời khỏi danh sách tỷ phú của Forbes do biến động định giá tài sản và quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp.
Mối quan hệ với Chủ tịch HAGL Đoàn Nguyên Đức và khoản vay 2.000 tỷ đồng
Vào cuối năm 2016, tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) rơi vào khủng hoảng tài chính nặng nề: nợ tổng cộng khoảng 36.000 tỷ đồng, lỗ lũy kế gần 7.000 tỷ đồng, không trả lương cho công nhân và ngân hàng ngừng cấp tín dụng. Để cứu vãn, HAGL phải bán nhiều tài sản chiến lược (bất động sản, thủy điện, bệnh viện, khách sạn) và tập trung vào nông nghiệp.
Trong bối cảnh đó, vào năm 2018, Đoàn Nguyên Đức đã gửi thư tay cho Trần Bá Dương. Sau một cuộc gặp ngắn, Dương quyết định hỗ trợ HAGL bằng khoản vay không có ràng buộc 2.000 tỷ đồng – một nguồn tài chính sống còn giúp tập đoàn thực hiện tái cấu trúc và dần phục hồi.
Bài học từ câu chuyện hỗ trợ tài chính trong khủng hoảng
Cuộc hỗ trợ không ràng buộc của một tỷ phú cho doanh nghiệp đang gặp khó khăn cho thấy sức mạnh của mối quan hệ cá nhân và lòng tin trong kinh doanh. Khi các nguồn tài chính truyền thống khép lại, mạng lưới quan hệ và danh tiếng cá nhân có thể trở thành “cầu cứu” nhanh chóng, giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động và tạo nền tảng cho quá trình tái cấu trúc.
Đối với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, việc duy trì mối quan hệ bền vững với các nhà đầu tư, đồng nghiệp và cộng đồng kinh doanh không chỉ là chiến lược tài chính mà còn là yếu tố quyết định trong những thời khắc quyết liệt.