TPHCM đưa ra loạt giải pháp mạnh nhằm xử lý nghiêm các chủ đầu tư dự án thương mại chưa thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội.

TPHCM quyết liệt áp dụng các chế tài mạnh để buộc các chủ đầu tư dự án thương mại thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nhà ở xã hội.

Trong buổi hội thảo “Phát triển nhà ở xã hội tại TPHCM – Từ mô hình đến hành động” diễn ra ngày 16/1, ông Phạm Minh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM đã công bố các đề xuất quan trọng.

Áp lực tăng gấp 10 lần so với giai đoạn trước

Theo Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội của Chính phủ, đến năm 2030 TPHCM phải hoàn thành khoảng 200.000 căn, chiếm 20% tổng số nhà ở xã hội cả nước – mức cao nhất trong các tỉnh thành. Đặc biệt, trong giai đoạn 2026‑2030, thành phố cần xây dựng khoảng 180.000 căn, tức gấp 10 lần so với 2021‑2025.

Đánh giá giai đoạn 2021‑2025, Sở Xây dựng cho biết dù gặp khó khăn, thành phố đã đạt 12.900‑13.400 căn, tương đương 98,7% chỉ tiêu Thủ tướng giao.

Tuy nhiên, từ năm 2026, chỉ tiêu tăng mạnh: hơn 28.000 căn trong năm đầu tiên và trung bình khoảng 38.000 căn mỗi năm.

Rào cản thực tế: Quỹ đất 20% chưa được khai thác

Hiện TPHCM có khoảng 197 dự án thương mại (bao gồm dự án độc lập và dự án trong quỹ đất 20%) với tiềm năng khoảng 230.000 căn nhà ở xã hội. Tuy nhiên, phần lớn hạng mục nhà ở xã hội trong các dự án này triển khai chậm, thậm chí một số chủ đầu tư không thực hiện gì.

Đối mặt với thực trạng này, Sở Xây dựng đề xuất một loạt chế tài mạnh:

• Không cho phép bán nhà ở thương mại trong các giai đoạn tiếp theo của dự án nếu chưa hoàn thành nghĩa vụ xã hội.
• Không xem xét gia hạn tiến độ dự án.
• Khảo sát và giao lại quỹ đất 20% cho các đơn vị như Bộ Công an hoặc Liên đoàn Lao động để triển khai nhanh chóng.
• Đối với dự án đã quá hạn, cấm chuyển đổi nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền và không chấp thuận đầu tư dự án mới cho các nhà đầu tư vi phạm.

Ông Phạm Minh Mẫn nhấn mạnh: “Đây là chế tài buộc các chủ đầu tư phải thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội”.

Đẩy nhanh khởi công và quy hoạch dài hạn

Để đạt mục tiêu 2026, TPHCM đang rà soát pháp lý cho 47 dự án. Trong đó, 18 dự án (khoảng 14.600 căn) đã có pháp lý khả thi và có thể khởi công ngay trong Q1/2026 hoặc thậm chí trước Tết nếu tiến độ được tăng tốc. 29 dự án còn lại (≈16.100 căn) sẽ tiếp tục tháo gỡ vướng mắc trong các quý tới.

Về dài hạn, thành phố dự kiến quy hoạch quỹ đất lên tới 2.000 ha đến năm 2040, tập trung vào các khu vực động lực phát triển. Nghiên cứu mô hình kêu gọi đầu tư cho các dự án quy mô lớn (30‑200 ha). Chỉ cần thành công 1‑2 dự án quy mô 200 ha (≈100.000 căn hộ) là có thể đáp ứng chỉ tiêu.

Song song đó, TPHCM thực hiện Nghị quyết 07 của Chính phủ, cam kết rút ngắn 50% thời gian thủ tục hành chính cho nhà ở xã hội và kiện toàn Quỹ phát triển nhà ở, chuyển đổi mô hình để tăng vốn điều lệ và hỗ trợ tài chính trực tiếp cho các dự án.

Kết luận: Với việc chuẩn bị quỹ đất, nâng cao năng lực pháp lý và áp dụng các chế tài mạnh, TPHCM kỳ vọng tạo bước đột phá về nguồn cung nhà ở xã hội trong vòng 5 năm tới.

Bạn có ý kiến gì về các đề xuất này? Hãy để lại bình luận và chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích.