Nội dung chính
Hộ kinh doanh đang bối rối khi chuyển sang thuế kê khai, nhưng Cục Thuế đã đưa ra chiến lược hỗ trợ nhẹ nhàng để giảm bớt lo lắng.
Thực trạng hộ kinh doanh còn lúng túng
Hơn nửa tháng kể từ ngày 1/1/2024, khi Luật Quản lý thuế yêu cầu hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang thuế kê khai, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn còn bối rối. Họ lo ngại sai sót trong khai báo, bị xử phạt hoặc truy thu các năm trước. Đặc biệt, các chủ hộ lớn tuổi hoặc chưa quen với phần mềm khai thuế thường gặp khó khăn trong việc tính thuế, lập sổ sách và sử dụng hóa đơn điện tử.
Định hướng hỗ trợ của Cục Thuế
Hội thảo và hỗ trợ trực tiếp
Ngày 15/1, Cục Thuế – Bộ Tài chính phối hợp với báo Tuổi Trẻ tổ chức hội thảo “Thực hiện thuế kê khai: Hộ kinh doanh cần lưu ý gì?”. Sự kiện quy tụ gần 500 tiểu thương, hộ kinh doanh cùng các chuyên gia thuế để giải đáp thắc mắc và cung cấp tài liệu hướng dẫn chi tiết.
Thay đổi ngưỡng doanh thu và loại thuế áp dụng
Theo quy định mới, ngưỡng doanh thu chịu thuế được nâng lên 500 triệu đồng/năm. Chỉ những hộ kinh doanh có doanh thu trên mức này mới phải nộp thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Các hộ còn lại sẽ khai và nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế qua phần mềm, giúp nâng cao tính minh bạch và giảm gánh nặng hành chính.
Thực tiễn trên sàn thương mại điện tử và hóa đơn điện tử
Ví dụ, bà Nguyễn Thị Thúy Hằng – chủ một cửa hàng thời trang tại phường Cát Lái, TPHCM – đã bán hàng qua Shopee, TikTok, Zalo và Facebook. Mặc dù các sàn đã khấu trừ thuế tại nguồn, bà vẫn chưa rõ cách ghi nhận doanh thu và xuất hóa đơn điện tử đúng quy định. Điều này dẫn đến rủi ro khi kiểm tra, đặc biệt là trong việc phân biệt giữa hóa đơn điện tử, hóa đơn GTGT và hóa đơn bán hàng.
Ông Nguyễn Hoàng Sơn, Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và Đại lý Thuế TPHCM, nhấn mạnh rằng nhiều tiểu thương chưa đăng ký kinh doanh hoặc chưa đăng ký mã số thuế, khiến họ dễ bị xử phạt hành chính hoặc gặp rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
Giai đoạn đầu không tập trung kiểm tra, xử phạt
Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, khẳng định trong giai đoạn đầu áp dụng thuế kê khai, Cục Thuế sẽ ưu tiên hướng dẫn, nhắc nhở thay vì kiểm tra và xử phạt nặng nề. Các quy định mới đã có hướng dẫn chi tiết về cách kê khai hàng tồn kho, cách phòng tránh hàng gian, hàng giả và cách chuyển mã số thuế khi hộ kinh doanh nâng cấp lên doanh nghiệp.
Đặc biệt, doanh thu kê khai năm 2026 sẽ không được dùng làm căn cứ để truy thu thuế khoán của các năm trước, và mức phạt vi phạm hành chính về hóa đơn đã được giảm nhẹ, phù hợp với quy mô hoạt động của hộ kinh doanh.
Hướng dẫn thực tế cho hộ kinh doanh
- Sử dụng phần mềm kê khai thuế do Bộ Tài chính cung cấp; nhập doanh thu thực tế, không cần ước tính.
- Đối với bán hàng trên sàn thương mại điện tử, ghi nhận doanh thu đã được khấu trừ thuế tại nguồn và bổ sung các chi phí liên quan.
- Xuất hóa đơn điện tử đúng thời điểm; nếu chưa có hóa đơn đầu vào, có thể dùng chứng từ tạm thời và báo cáo sau.
- Tham gia các buổi đào tạo, gặp gỡ chuyên gia thuế tại địa phương để nhận hỗ trợ “cầm tay chỉ việc”.
Với chiến lược này, Cục Thuế mong muốn tạo môi trường thuận lợi, giúp hộ kinh doanh yên tâm thực hiện nghĩa vụ thuế, đồng thời giảm thiểu rủi ro pháp lý trong thời gian chuyển đổi.