Nội dung chính
Việc Israel liên tục đẩy mạnh các chiến dịch không kích nhắm vào lực lượng Hezbollah phản ánh nỗ lực tái định hình cục diện an ninh biên giới và làm suy yếu ảnh hưởng của Iran tại khu vực.
Mặc dù phải đối mặt với sự kháng cự quyết liệt từ lực lượng Hezbollah và rủi ro sa lầy trong các cuộc tác chiến trên bộ tại miền Nam Li Băng, chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu vẫn kiên định với mục tiêu đạt được một chiến thắng mang tính quyết định, thay vì chỉ dừng lại ở việc quản lý xung đột như giai đoạn trước.
Từ răn đe sang thay đổi cấu trúc an ninh biên giới
Trong nhiều thập kỷ, chiến lược của Israel đối với Hezbollah — một thành tố chủ chốt trong “Trục kháng chiến” của Iran — chủ yếu là quản lý xung đột thông qua các cuộc không kích có chọn lọc nhằm duy trì trạng thái răn đe. Tuy nhiên, bước sang tháng 4, cục diện đã thay đổi hoàn toàn. Các đợt tấn công quy mô lớn nhắm sâu vào lãnh thổ Li Băng cho thấy Israel đang theo đuổi một tham vọng lớn hơn: tái thiết lập một môi trường an ninh mới ở phía Bắc.
Động lực cốt lõi của sự thay đổi này chính là sự an toàn của cư dân biên giới. Sau các cuộc giao tranh kéo dài từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, hàng chục nghìn người dân tại các khu vực như Kiryat Shmona hay Metula vẫn chưa thể trở về nhà do mối đe dọa thường trực từ rocket và UAV của Hezbollah. Điều này tạo ra một áp lực chính trị cực lớn lên Chính phủ Israel, buộc họ phải chứng minh bằng hành động cụ thể rằng biên giới đã thực sự được đảm bảo.
Theo các nguồn tin quân sự phương Tây, Israel đang hướng tới việc thiết lập một “vùng đệm thực tế” tại miền Nam Li Băng. Mục tiêu không nhất thiết là chiếm đóng lâu dài, mà là vô hiệu hóa khả năng hiện diện quân sự của Hezbollah trong phạm vi vài chục km từ đường biên giới. Khác với chiến lược tại miền Nam Li Băng trước năm 2000, lần này Tel Aviv sử dụng sức mạnh công nghệ vượt trội: kết hợp UAV trinh sát, trí tuệ nhân tạo (AI) trong xác định mục tiêu và các vũ khí tấn công chính xác cực cao.
Bên cạnh đó, việc phá hủy kho tên lửa dẫn đường chính xác và mạng lưới hạ tầng ngầm (đường hầm, trung tâm chỉ huy phân tán) của Hezbollah được xem là ưu tiên sống còn. Israel nhận định rằng nếu không triệt hạ được hệ thống hậu cần và chỉ huy này, Hezbollah sẽ luôn duy trì được khả năng sống sót và đe dọa trực tiếp đến các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Israel như sân bay và nhà máy điện.
Đòn bẩy quân sự trên bàn đàm phán ngoại giao
Không chỉ thuần túy là các hoạt động quân sự, các cuộc tấn công còn mang đậm tính toán chính trị. Các chuyên gia phân tích tại Mỹ và châu Âu nhận định Israel đang sử dụng chiến thuật “tạo lợi thế chiến trường để củng cố vị thế đàm phán”.
Trong bối cảnh các kênh ngoại giao quốc tế đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp cho khu vực, Israel muốn bước vào bàn đàm phán với một vị thế áp đảo. Việc đẩy mạnh không kích ngay trước các thời điểm ngoại giao quan trọng là cách để gây áp lực, buộc phía Li Băng và Hezbollah phải chấp nhận các điều khoản khắt khe hơn, chẳng hạn như rút quân khỏi vùng biên giới hoặc hạn chế tối đa vũ khí hạng nặng.
Tuy nhiên, sự khác biệt trong cách diễn giải các thỏa thuận quốc tế đang tạo ra những “vùng xám” nguy hiểm. Ví dụ, về lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vào tháng 4, trong khi Mỹ và Israel cho rằng thỏa thuận chỉ áp dụng cho đối đầu trực tiếp, thì Iran và Hezbollah lại coi các đợt không kích của Israel là vi phạm tinh thần hòa bình. Sự lệch pha này chính là ngòi nổ khiến căng thẳng không ngừng leo thang.
Vòng xoáy leo thang và cuộc đối đầu chiến lược với Iran
Thực tế chiến trường đang diễn ra vô cùng khốc liệt. Ngày 8/4 đã ghi nhận đợt không kích lớn nhất kể từ khi xung đột bùng phát, với hơn 100 mục tiêu bị tấn công chỉ trong vòng 10 phút tại Beirut và miền Nam Li Băng. Đây được xem là một màn phô diễn năng lực tác chiến chính xác, nhằm gửi thông điệp răn đe mạnh mẽ tới các lực lượng ủy nhiệm.
Đáp trả lại, Hezbollah cũng gia tăng áp lực bằng các cuộc tập kích UAV và tên lửa vào các căn cứ chiến lược tại núi Meron và các khu định cư biên giới. Sự phản ứng qua lại này đang đẩy khu vực vào một vòng xoáy khó kiểm soát: mỗi hành động tấn công đều được phía liên quan biện minh là “phòng thủ” hoặc “đáp trả”, nhưng tổng thể lại đang kéo Trung Đông đến gần hơn với một cuộc chiến tranh quy mô lớn.
Ở tầng nấc sâu hơn, cuộc chiến này là một phần của cuộc cạnh tranh chiến lược giữa Israel và Iran. Israel coi Hezbollah là “vành đai ảnh hưởng” quan trọng nhất của Tehran. Việc tấn công Hezbollah không chỉ là bảo vệ biên giới phía Bắc, mà còn là nỗ lực cắt đứt chuỗi cung ứng và ảnh hưởng của Iran kéo dài từ Tehran qua Iraq, Syria đến Li Băng. Đặc biệt, sau sự sụp đổ của chính quyền al-Assad tại Syria cuối năm 2024, việc kiểm soát các vùng đệm tại Li Băng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để hoàn thiện chuỗi an ninh của Tel Aviv.
Lời kết: Chiến thắng hay sự bất ổn mới?
Có thể thấy, chiến lược của Israel đã chuyển dịch từ trạng thái “quản lý” sang trạng thái “thay đổi cấu trúc”. Tuy nhiên, lịch sử Trung Đông đã chứng minh rằng sức mạnh quân sự thuần túy hiếm khi mang lại giải pháp hòa bình bền vững nếu thiếu đi các tiến trình ngoại giao thực chất.
Trong ngắn hạn, Israel có thể đạt được những thành tựu về mặt quân sự và thiết lập được vùng đệm an ninh. Nhưng về dài hạn, rủi ro sa lầy và một cuộc xung đột lan rộng là hoàn toàn có thật. Liệu các cuộc tấn công này sẽ dẫn đến một trật tự an ninh mới, hay chỉ đơn giản là khởi đầu cho một vòng xoáy bạo lực mới tại Trung Đông? Đây vẫn là câu hỏi lớn mà các nhà hoạch định chính sách toàn cầu đang tìm lời giải.
Bạn nghĩ sao về chiến lược này của Israel? Liệu giải pháp quân sự có thể thay thế cho ngoại giao trong bối cảnh hiện nay? Hãy để lại ý kiến dưới phần bình luận nhé!