Trong bối cảnh sự phát triển không ngừng của trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều chuyên gia an ninh mạng đang đặt ra câu hỏi về khả năng thay thế của AI đối với các nhiệm vụ an ninh mạng và liệu có còn cần thiết phải có nhiều kỹ sư an ninh như trước đây. Mới đây, Tổ chức Quốc tế về Chứng chỉ An ninh Mạng (ISC2) đã tiến hành một cuộc khảo sát để phác họa rõ nét hơn về xu hướng ứng dụng các công cụ bảo mật AI và tác động của nó đối với nhân lực, hiệu quả của nhóm và cách vận hành của các tổ chức.
Theo kết quả khảo sát của ISC2, 30% chuyên gia an ninh mạng đã bắt đầu sử dụng các công cụ bảo mật tích hợp AI, như AI tạo sinh (Generative AI) hay AI tác nhân (Agentic AI). Đáng chú ý, 70% trong số họ đã ghi nhận hiệu quả tích cực rõ ràng, đặc biệt trong việc giảm khối lượng các nhiệm vụ lặp lại. Nhờ đó, các đội ngũ kỹ sư có thể tập trung vào những phần việc đòi hỏi phân tích, sáng tạo và có giá trị cao hơn.
Các nhiệm vụ đang được hỗ trợ mạnh mẽ bởi AI bao gồm giám sát mạng và phát hiện xâm nhập, phản ứng và bảo vệ điểm cuối, quản lý lỗ hổng hệ thống, mô hình hóa các mối đe dọa và kiểm tra bảo mật định kỳ. Các tổ chức lớn có xu hướng tích hợp AI sớm hơn, với những doanh nghiệp có trên 10.000 nhân sự đang dẫn đầu. Tuy nhiên, cả nhóm tổ chức quy mô trung và nhỏ cũng đã bắt đầu tham gia, mặc dù thận trọng hơn.
Về vấn đề tuyển dụng, hơn 50% chuyên gia tin rằng nhu cầu tuyển nhân sự cấp đầu vào có thể giảm vì các nhiệm vụ cơ bản đã có thể được AI xử lý. Tuy nhiên, vẫn có 31% chuyên gia giữ quan điểm tích cực, cho rằng AI không khiến công việc biến mất mà chỉ làm thay đổi bản chất công việc. Một số vai trò mới, yêu cầu kỹ năng mới sẽ xuất hiện.
Về tổng thể, gần một nửa số tổ chức vẫn giữ nguyên kế hoạch tuyển dụng dù đang ứng dụng AI. Và đặc biệt, 44% đang xem lại cấu trúc vai trò và kỹ năng trong đội ngũ để phù hợp với môi trường làm việc mới có AI đồng hành.
Nghiên cứu của ISC2 cho thấy một xu thế rõ ràng: AI đang trở thành công cụ không thể thiếu trong lĩnh vực an ninh mạng, nhưng chưa phải là đòn đánh trực diện vào lực lượng lao động con người. Ngược lại, nó đang mở ra cơ hội tái cấu trúc, nâng cao hiệu suất và hướng đội ngũ đến những công việc có chiều sâu hơn.
Với các tổ chức tại Việt Nam, đây có thể là thời điểm vàng để bắt đầu tìm hiểu, thử nghiệm và xây dựng chiến lược AI phù hợp. Thay vì lo lắng liệu “AI có thay tôi không?”, câu hỏi nên là: “Tôi có đang chuẩn bị đủ kỹ năng để làm việc cùng AI hay chưa?”